خوش آمدید

جستجو

تبلیغات





ریاب

    توپوگرافی و شیب عمومی روستا :
    روستای ریاب در دشت گناباد ( در اراضی دشتی _ دامنه ای) واقع شده است. شیب عمومی معابر روستا از جنوب غربی به شمال شرقی برابر با ۱٫۵ درصد می باشد.جهت شیب عمومی هماهنگ با جهت شیب منطقه دشت گناباد و دو مسیل موجود در جنوب روستا می باشد.

    تعداد و تنوع پوشش گیاهی :
    پوشش گیاهی منطقه به صورت مرتعی و خودرو بوده و شامل گیاهانی مانند: اسطو خودوس ، شاه تره و کلپور و .. می باشد.در محدوده روستا ، پوشش گیاهی از نوع استپی بوده و در اکثر مناطق ، درمنه تیپ پوشش غالب منطقه را به خود اختصاص داده و از نظر تراکم متوسط می باشد.

    معابر و جهت های عمده ی حرکت (نظام های حرکتی):
    ریاب از جاده بین روستایی اغاز و به دسترسی ها در پایین ترین رده ها ختم می شوند.معبراصلی روستا که دارای جهت جنوب شرقی –شمال غربی است. توسط دو مسیل با جهت جنوب غربی– شمال شرقی قطع می گردد.

    نحوه ی ترکیب سطوح و فضاهای پر و خالی:
    ساختمان ها در این منطقه از خشت و گل که ظرفیت حرارتی بالایی دارند ساخته شده است . پلان خانه ها متراکم و فشرده بوده و این تراکم و فشردگی میزان تبادل حرارت ازجداره های خارجی ساختمان را به حداقل می رساند. ساختمان ها در بخشهای متراکم احداث شده و از سایه در سطوح خارجی بیشترین استفاده شده است.وجود حیاط های خصوصی داخلی ومعطوف شدن خانه ها به این حیاط ها از ویژگی های معماری در این منطقه است.این حیاط ها به عنوان عامل ایجاد رطوبت اهمیت فراوان دارند. اتاق ها که رو به حیاط باز می شوند نسبت به باد و طوفان شن و سرمای شدید محافظت می شوند.نمونه ی بارز این معماری را می توان در مسجد روستا با صحن حیاط گسترده دید.

    دسترسی ها و معابر:
    راه بین روستایی: این معبر در روستا از شمال شرقی وارد شده و به سمت جنوب غرب حرکت می کند. طول این معبر ۴۰۰ متر است. با عرض اسفالت ۷ متر. عملکرد این راه ، جابه جایی سریع و تامین ارتباط با سایر سکونتگاههاست. این محور فاقد هرگونه تجهیزات روشنایی می باشد.
    معابر اصلی درجه ۱: نقش اصلی در این نوع معابر علاوه بر جابه جایی وسایل نقلیه ، نقش دسترسی نیز می باشد. سرعت مجاز حرکت وسایل نقلیه در بین راهها بین ۴۰ تا ۶۰ کیلومتر در راهها است.
    معابر درجه ۲: این راهها در سطح روستا با جهت عمود بر معبر درجه ۱ قرار گرفته اند و به درون محلات نفوذ می کند.و دارای ساختار سلسله مراتبی می باشند.این معابر در بخش قدیمی روستا به صورت شرقی غربی است.
    معابر درجه ۳:
    این معبر باعث اتصال محلات به یک دیگر است و نقش جمع کننده گی دارد این نوع معابر در بخش قدیمی روستا واقع شده اند و باید سرعت وسایل نقلیه در ان کم باشد.

    اقلیم و تاثیر پذیری از تبعات اقلیمی:
    کلا اقلیم بومی منطقه به علت واقع شدن در حاشیه کویر و دوری از دریا از نوع اب و هوای صحرایی و بیابانی گرم و خشک است.در این نوع اب و هوا اختلاف درجه حرارت شب و روز ، ماهانه و سالانه زیاد است. در تابستان درجه حرارت به طور متوسط بیش از ۲۵ درجه سانتی گراد و در زمستان به ۳ تا ۵ درجه می رسد.از جمله مهمترین ویزگی های اقلیم منطقه پدیده خشکی است. این روستا از نطر پهنه بندی اقلیمی در اقلیم گرم و خشک قرار دارد.آب و هوای گناباد به لحاظ قرار گیری در کنار کویر خشک و بری بوده و اختلاف درجه حرارت شب و روز ان زیاد است.میزان بارندگی کم ، پراکنش نامناسب و وجود بادهای گرم و سوزان اقلیم گرم و خشک را بر منطقه حاکم کرده است.متوسط درجه حرارت در ایستگاه هواشناسی گناباد ۱۶٫۴ درجه سانتی گراد است. متوسط درجه حرارت در ایستگاه هواشناسی گناباد ۱۶٫۴ درجه سانتی گراد است. از جمله مهمترین ویژگی های اقلیم منطقه پدیده خشکی است.خشکی از عوامل تعیین کننده رشد و نمو گیاهان ، میزان ذخیره ابهای زیرزمینی ، تشکیل خاک ، فرسایش و منابع اب سطحی می باشد.کلا اقلیم بومی منطقه به علت واقع شدن در حاشیه کویر و دوری از دریا از نوع اب و هوای صحرایی و بیابانی گرم و خشک است.در این نوع اب و هوا اختلاف درجه حرارت شب و روز ، ماهانه و سالانه زیاد است. در تابستان درجه حرارت به طور متوسط بیش از ۲۵ درجه سانتی گراد و در زمستان به ۳ تا ۵ درجه می رسد.این روستا از نظر پهنه بندی اقلیمی در اقلیم گرم و خشک قرار دارد.

    وجه تسمیه:
    ریاب بر خلاف اعتقاد بعضی در مورد وجه تسمیه ان که معتقدند ”ری اب ” است تسمیه صحیح ان رمی اب میباشد زیرا رشته قنات طولانی ان که بیش از بیست کیلومتر امتداد دارد و از جنوب شرقی به طرف شمال غربی در امتداد است .
    تابنده گنابادی میگوید: ریاب دارای اب شیرین و گواراست ودر واقع بدین علت اصل ان روی اب بوده است .

    چگونگی شکل گیری و هسته اولیه:
    مشخصات و ویژگی های زمین و عوارض طبیعی بستر روستا در شکل گیری سیمای کالبدی روستا نقش عمده ای ایفا بلندی می کند در زمره ی این ویژگی ها شکظل پستی ها جنس زمین موقعیت ان نسبت به عوارض طبیعی مثل رودخانه … تاثیرات بارز تری دارند.ریاب روستایی مسطح و صفحه ای می باشد که بدون برنامه ی از پیش تعیین شده در دشت شکل گرفته است.عمده ترین عامل قابل تشخیص در شکل دهی معابر روستا شکل گیری معابر همراه به حرکت اب و مسیر نهر ها و رودخانه های جاری در روستا است. هسته اولیه روستا در حدود ۲۰۰ سال قبل بوجود امده است و مرحله اول توسعه ی روستا از مرکز روستا در محل قلعه اغاز شد و به تمامی جهت ها به خصوص شمال و شمال شرق گسترش یافت.گرایش رشد روستا ابتدا به سمت شمال غرب نمایان است.در این مرحله وسعت روستا بسیار کم بود الکوی معماری در بخش کهن روستا برای مدت های مدیدی ثابت ماند به همین سبب امکان تفکیک زمانی وجود ندارد.فقط حضور قلعه را به عنوان هسته ی اولیه ی روستا می توان ذکر کرد.بناهای این بخش اب انبار مسجد و سردابه های مشرف به مسجد حمام ساختمان های سه گانه ی خوانین روستا(خاندان ناصریان )از این جمله هستند. مرحله ی بعدی رشد روستا همزمان است با افزایش رشد جمعییت در شهرها و خالی شدن روستا به نفع شهر.
    مرحله ی بعدی توسعه تا زمان انقلاب اسلامی در جهت شرق هسته ی اولیه اتفاق افتاد.وجود باغات از عوامل اصلی این تغییر جهت بود.بعد از این مرحله روستا با کمبود اراضی مناسب توسعه روبه رو شد.زیرا بافت ان از طریق شمال و شرق توسط باغات محصور شده است.

    قلعه:
    این روستا دارای دو قلعه تو درتو و هر قلعه دارای برج و بارویی جداگانه میباشد . در قلعه وسطی مهمان خانه بزرگی بوده که سالخوردگان روستا ان را مشاهده کرده اند.در داخل قلعه دوم خانه های متعددی وجود داشته که افراد خارج قلعه خوارو بار و اشیاء قیمتی خود را در ان جا می گذاشتند. قلعه اصلی روستا به شکل مربع بوده و هر ضلع ان صد قدم طول دارد . دیواره های قلعه از جنس گل به همراه سنگ های ریز و درشت می باشد که وجود سنگدانه ها قابل تشخیص می باشد.در ۴ گوشه این مربع ، ۴ عدد برج برای نگهبانی ساخته شده . ۲ عدد برج هم در داخل قلعه ساخته شده بود که وظیفه حفاظت داخلی قلعه را بر عهده داشته. حداقل ارتفاع این برج ها ۱۰ متر بوده است.
    دور تا دور این قلعه خندقی به عرض تقریبی ۶ متر و عمق ۴ متر کنده شده بود. که در مواقع خطر دشمن ان را پر اب می کردند تا راه انان را سد کنند.که خود محافظی دیگر برای قلعه بود هم اکنون خندق به علت الودگی پر شده است.

    برجها:
    دو برج دیگر در روستای ریاب وجود دارد که در قسمت غربی روستا است.برج کوچک در حاشیه محور شرقی –غربی روستا و برج بزگ ضلع غربی در مجاورت منزل علیپور قرار دارد.این برج با تناسبات زیبای حاکم بر عرض طول و ارتفاع . طاق زیبای مستقر در گذر برج کنگره های متناسب در لبه برج و بازشوهای ظریف اطراف ان جزء یکی از شاخص های عمده معماری است.این برج ۴طبقه بوده وهر قسمت مخصوص یک عمل در نظر گرفته شدهبود.طبقه اخر ان محل نگهبانی بوده است.

    خانه ناصریان:
    این خانه از قسمت در ورودی شروع می شود . در چوبی این خانه بزرگ به یک عدد هشتی باز می شود .که محل انتظار مهمان ها بوده است. هشتی طوری قرار دارد که به هیچ وجه داخل خانه دیده نمی شود. پس از هشتی وارد یک راهرو می شویم که مارا به درون حیاط خانه رهنموت می کند. این خانه ها هیچ گونه پنجره ای به بیرون ندارد و تمام در ها و پنجره ها به سمت حیاط خانه باز می شود.حیاط خانه محوطه ای به مساحت ۱۷۵ متر می باشدکه به جز قسمت باغچه از خشت های خام پوشیده است. در قدیم حوضچه ای زیرزمینی در وسط حیاط قرار داشته که برای ذخیره اب استفاده می شده است.

    فعالیت اقتصادی:
    در روستا فعالیتهای عمده شامل کشاورزی ، صنعت و خدمات می باشد . در بخش کشاورزی تعداد ۱۴۴ خانوار ، در بخش خدمات تعداد ۲۰ نفر در بخش دولتی و ۲۰ نفر در سایر بخش های خصوصی مشغول کار بوده اند. ودر حدود ۸ نفر در بخش صنایع مشغول به کار می باشند. مسئله پیچیده تر می شود وقتی دریابیم فعالیتها در روستا غیر قابل تفکیک می باشند و عمده کسانی که در بخش خدمات وصنایع فعالیت دارند همگی به کار کشاورزی نیز اشتغال دارند.

    نانوایی:
    در روستا های گناباد حرفه پخت نان مختص به زنان است. ابتدا ارد را با اب و خمیر ترش به میزان مناسب مخلوط نموده و از ان خمیر می سازند. انگاه خمیر را اصطلاحا چونه کرده و پس از پهن کردن به دیوارهای تنور های هیزمی می چسبانند تا گخته شود. در روستای ریاب انواع مختلفی از نان ها طبخ می شود

    نمد مالی:
    نمد مالی یکی از حرفه های بومی صنعتگران روستاهای گناباد است . انواع فراورده های نمدی از متراکم نمودن توده های پشم و کرک در شرایط فنی مناسب بوسیله ورز دادن با صابون ساخته می شوند. محصولاتی مانند کلاه نمدی ، پالتو نمدی ، نمد زیر انداز از این دسته اند.

    قنات ها و چرخ چاههای لایروبی:
    در روستای ریاب به دلیل داشتن قنات ، عده ای به حرفه چاه کنی ، میرابی و لایروبی می پرداختند . برای این کار از ادوات و ابزار خاصی استفاده می شده است.

    خانه عروس:
    در مراسم ازدواج قاعده بر ان است که ابتدا مادر یا خواهر داماد ، دختر را انتخاب می کنند. پدر و مادر دختر ، شیرینی و پارچه می فرستند که به پیش کشو معروف است چنانچه خانواده دختر جواب مثبت بدهند در مراسم جواب استونش قباله و مهریه مشخص می گردد . از مراسم جنبی ازدواج در گناباد می توان به حنابندان یا سرشویو ، نشونی پشنه کوشی ، پخت نان قلیف ، شاباش و همراهی ساقدوشان نام برد.



    Village Riabi2-NedayeGonabad


    منابع:
    مجتبوی،سید حسین،جغرافیای تاریخی گناباد، نشر مرندیز ، بهار ۱۳۷۴

    پور ابراهیم ، خسین، جغرافیای گناباد ، نشر مرندیز گناباد ، ۱۳۷۰

    تابنده گنابادی، سلطان حسین، تاریخ و جغرافیای گناباد ،دانشگاه تهران ،۱۳۴۸

    توسلی گنابادی ، علی اصغر ، گویش گناباد ( پایان نامه ) دانشکده ادبیات مشهد ،۱۳۳۸

    شرکت اب و فاضلاب روستایی استان خراسان ، ۱۳۷۹

    مهندسین مشاور سرواب، ۱۳۷۳

    شارپلی ،۱۳۸۰

    جوان ۱۳۸۰

    نقشه قابلیت اراضی

    طرح جامع شهرستان گناباد ،مهندسین مشاور پژوهش معماری و شهرسازی

    خانه بهداشت روستای ریاب( پرسشنامه مشاور)

    شبکه بهداشت و درمان شهرستان گناباد

    شورای اسلامی روستا

    شرکت اب و فاضلاب روستایی خراسان،۱۳۷۹

    واحد تحقیقاتی سازمان منابع طبیعی گناباد

    کسمایی ، مرتضی ، اقلیم و معماری، شرکت خانه سازی ایران، ۱۳۷۲

    کسمایی ، مرتضی، پهنه بندی اقلیمی ایران ، مسکن و محیط های مسکونی،مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن ، انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی،



    http://nedayegonabad.ir



    این مطلب تا کنون 12 بار بازدید شده است.
    منبع
    برچسب ها : روستا ,درجه ,خانه ,گناباد ,قلعه ,بوده ,درجه حرارت ,روستای ریاب ,درجه سانتی ,قرار دارد ,سانتی گراد ,ایستگاه هواشناسی گناباد ,اقلیم منطقه پدیده ,
    ریاب

تبلیغات


    محل نمایش تبلیغات شما

پربازدیدترین مطالب

آمار

تبلیغات

محل نمایش تبلیغات شما

تبلیغات

محل نمایش تبلیغات شما

آخرین کلمات جستجو شده

تگ های برتر